Hayallerinin ötesine geçti
MUSTAFA OLPAK’IN KURDUĞU DERNEK, UNESCO’NUN DA DİKKATİNİ ÇEKTİ
Hayallerinin ötesine geçti
Önce ailesinin kökeni hakkında kitap yazdı sonra ortak etnik kökene sahip insanları bir çatı altında buluşturmayı başardı
BURCU ILGIN
Kenya’dan köle olarak getirilen ailesinin yaşam öyküsünü yazdığı kitabıyla bir ilki gerçekleştiren Mustafa Olpak şimdi de benzer yaşamlar süren Türkiye’deki Afrika kökenli insanları bir dernek çatısı altında toplamayı başardı.
5 yıldır bu derneğin kurulması için çabalayan Olpak, uzun uğraşlardan sonra hayalini gerçekleştirdi. Olpak, ‘Afrikalılar Dayanışma ve Kültür Derneği’nin resmi açılışını Ayvalık’ta Unesco yetkilileri, araştırmacılar ve Türkiye’nin özellikle de Egenin çeşitli bölgelerinden katılan siyah insanların katılımıyla gerçekleştirdi.
UZUN UĞRAŞLAR
Bu derneğin kurulma aşamasında çok fazla zorluk yaşadığını dile getiren Olpak, “Bazen bazı kurumlar beni yanlış anladı. Haklılar çünkü hassas bir konu olduğunun farkındayım. Bu yüzden kendimi en iyi şekilde ifade etmeye çalıştım. Amacımız Osmanlıyı ya da o dönemde yapılan bir şeyi protesto etmek değil, sadece Türkiye’nin çeşitli bölgelerinde yaşayan kendimin de ait olduğu etnik kökene ait olan insanları bir çatı altında birleştirmeyi, fakirlik ya da sıkıntı çeken insanlara bir şekilde yardımcı olmayı istedik. 5 yıl gibi uzun bir süreden sonra sonunda tarihçi, sosyolog gibi bilim insanlarının dikkatini çekmeyi ve kendimi doğru anlatmayı başararak Afrikalılar Dayanışma ve Kültür Derneğini kurdum” dedi.
TARİHÇİ İLGİSİ
Mustafa Olpak yazdığı 2 kitapla bir çok tarihçiyi Osmanlı’da kölelik kurumu konusunda araştırma yapmaya iterek bu konuya dikkat çekti. Kitapları TRT’de belgesel yapımcısı olan Gül Büyükbeşe Muyan’ın da dikkatinden kaçmadı ve Muyan, Mustafa Olpak’ın yazdıklarından yola çıkarak onun hayat hikayesi üzerinden Osmanlı’da köle ticareti, kölelik kurumu ve o dönemin koşullarını araştıran bir belgesel hazırlamaya başladı.
Şubat ayında tek bölüm olarak yayınlanacak belgeselin yönetmenliğini Gül Büyükbeşe Muyan, program danışmanlığını Sabancı Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Dr. usuf Hakan Erdem yapıyor. Ayrıca belgeselde Telaviv Üniversitesi Tarih Bölümü’nden Prof. Ehud Toledano’nun bu konudaki yazılı eserlerinden ve onunla yapılan uzun röportajdan da faydalanıldı.
Belgeselin bir başka boyutunu oluşturan “Evlatlık kurumu” konusunda ise Boğaziçi Üniversitesi Sosyoloji Bölümü’nden Ferhunde Özbay’ın görüşlerinden yararlanıldı.
Belgeselin belkemiğini ise Mustafa Olpak’ın ailesinin yaşadığı yerler olan İzmir, İstanbul, Ayvalık ve Girit’teki görüşmeler oluşturuyor. Olpak’ın kitabının Türkiye’de türünün tek örneği olduğunu söyleyen Muyan, “Bu belgesel de tıpkı Olpak’ın kitabı gibi Türkiye’de Osmanlı’daki köle ticaretini ve kölelik kurumunu irdeleyen ilk belgesel olması bakımından büyük önem taşıyor. Mustafa Bey bunu kendi aile öyküsüne dayanarak yaptı biz de onun anlattıklarına akademik araştırmaları da ekledik” dedi.
İMZA KESİN
Ayvalık’taki açılışa katılan Unesco Köle Yolları Projesi Başkanı Ali Moussa İye ve yardımcısı Nambia yaptıkları açılış konuşmasında bu derneğin gerçekleştireceği tüm projelerin altına imza atacaklarının sözünü verirken, Türkiye’deki siyah insanlarla tanışmanın ve burada faliyet göstermenin kendileri için büyük bir mutluluk olduğunu dile getirdi. Ali Moussa İye, Mustafa Olpak’tan bir sözlü tarih projesi oluşturmalarını istedi ve tüm maddi manevi desteği vereceklerini sözlerine ekledi.
ARAŞTIRMACI
Açılışa katılan bir diğer araştırmacı yazar da Haridimos Papadakis oldu. Girit Retimno Valiliği Kültür Danışmanı olan Papadakis’in Girit ve Türkiye’deki Afrika kökenli insanların nereden ve nasıl geldiklerine değinen 3 kitabı bulunuyor.
(yeniasır)
